blog

Rahim Ağzı Kanseri ve HPV

Viral Enfeksiyondan Kansere: HPV Öyküsü (Rahim Ağzı Kanseri ve HPV)

Çoğumuz hayatımızın bir döneminde human papilloma virüsü tarafından enfekte ediliriz.Bu virüsün 100 den fazla farklı tipi bulunması ile birlikte, büyük bir kısmı herhangi bir belirti ortaya koymadan ve tedavi gerektirmeden yok olabilir.Bir kısmı ise zararsız siğiller oluşturabilir.Ancak virüs bu kadar masum değildir. Servikal kanserlerin neredeyse her tipine sebep olabilir.Ayrıca HPV enfeksiyonları genital, anüs, ağız ve gırtlak kanserlerinin gelişmesi riskini arttırır.
Bu noktada önemli bir soru gün ışığına çıkıyor:Eğer bir çok insan HPV enfeksiyonu yaşayabiliyorsa neden sadece bazıları kansere yakalanıyor?
 
Bu soruya cevap verebilmek için öncelikle bilim insanlarının kanser ve HPV ilişkisini nasıl keşfettiklerine bakmak gerekir.Servikal kanserler ve viral enfeksiyon ilişkisi ilk olarak 1950-60lı yıllarda servikal kanseri neyin tetiklediğini araştıran bilim insanları tarafından incelenmiştir.Araştırma kapsamında , bilim insanları araştırmaya dahil olan servikal kanserlere yakalanmış hastaların yaşam tarzlarını mercek altına almışlardır.Gözlemleri sonucunda hastaların arasında  cinsel yaşamı daha erken yaşlarda başlayan ve ya çok partnerli cinsel yaşamı olan kadınların sayısının diğerlerine oranla çok daha fazla olduğu farkedilmiştir.Kanser bulaşıcı bir hastalık olmadığından bu durum oldukça tuhaf olarak karşılanmıştır.Ancak bütün incelemeler aynı sonucu vermiştir: kaynak cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlardır.
Bu durum Alman virolog  Zur Hausen’in dikkatini çekmiştir.Zur Hausen’in araştırmaları yoğunluklu olarak kansere neden olan virüs olaran da bilinen EBV üzerinedir.Bilim insanı Zur Hausen doktorların servikal kanser geliştiren genital siğiller üzerine yazdıkları raporları okumuş, bu bilgiyi İngiliz araştırmacı Richard SHope’un 1930’larda bir çeşit papilloma virüsün tavşanlarda siğil ve kansere neden olduğu bilgisiyle birleştirerek, aynı virüsün insana da etki edebileceğini düşünmüştür.

Zur Hausen genital siğile neden olan yeni bir virüs keşfetmiştir,Bu virüs günümüzde HPV-6 olarak bilinmektedir.Araştırmalarına devam etmiş ve servikal kanserlerin neredeyse yarısında rastlanılan HPV-16, sonrasında ise servikal kanserlerde 5 kişiden 1 ‘inde rastlanılan HPV-18i keşfetmiştir.Bu kansere neden olan 2 tip virüsün keşfi Zur Hausen’e Nobel ödülünü kazandırmıştır.

Takip eden yıllarda servikal kanserlerle ilişkili bir çok tipte virüs keşfedilmiştir.Bütün datalar bir araya getirilerek 1995 yılında 22 ülkeden gelen örnekler kullanılarak, HPV’nin 100 hastadan 93’ünde görüldüğü tespit edilmiştir.Ancak 1999 yılında örnekler tekrar incelendiğinde hastaların %99.7’sinde HPV enfeksiyonuna rastlanmıştır.

Bilim insanları bugüne dek yüzden fazla HPV tipi tanımlamıştır.Şanslıyızki bu virüslerin sadece bir kısmı kansere sebep olur.Kansere sebep olan tipleri “yüksek riskli” tipler olarak adlandırılır.Ancak HPV enfeksiyonuna yakalanan bir çok kadın ne yazıkki kansere yakalansa da , bazılarının immün sistemi virüsü altedebilir.Uzun süreli HPV enfeksiyonu geçiren kadınlar bazı problemlerle karşı karşıya kalır.Bu süreç boyunca virüs servikal hücreleri hedef alan kendi proteinlerini üreterek virüsün kendisini çoğaltmasına izin verir.Bu durum hücrelerin çoğalmasının kontrol edilemez hale gelmesine ve birçok genetik hasar bırakarak kanser gelişimine destek olmasına neden olur.

Peki yüksek riskli HPV enfeksiyonu tanısı alan kişilerin kansere yakalanması önlenebilir mi?

HPV, daha çok cinsel ilişki yoluyla bulaşan virüs kaynaklı bir enfeksiyondur. Kolay bulaşabilir ve kadınlarda erkeklere oranla daha yaygın olarak görülür.Kadınlarda genital siğil, rahim ağzı ve vajina kanserine neden olabilmektedir. Araştırmalara göre rahim ile ilişkili kanserleri %99.7’sinde yüksek risk taşıyan HPV enfeksiyonlarına rastlanmıştır.Dünya Sağlık örgütü ve Uluslararası Kanser Araştırmaları Ajansı kalıcı HPV enfeksiyonunun rahim ile ilişkili kanserlerin  başlıca sebeplerinden olduğunu onaylamıştır.Günümüzde rahim ile ilişkili kanserler; nedeni açıkça bilinen, farkedilebilen ve engellenebilen bir kanser türüdür.